Mediation

Probleemoplossende Mediation

Karakterisering

De probleemoplossende mediation ziet een conflict in de eerste plaats als een probleem tussen twee of meer partijen. Deze partijen hebben uiteenlopende standpunten ingenomen en om wat voor redenen dan ook zijn deze standpunten verhard. De mediator probeert partijen nader tot elkaar te brengen door met partijen op zoek te gaan naar de belangen en behoeften die achter de standpunten liggen. Vaak is het mogelijk om oplossingen te bedenken die tegemoet komen aan de belangen van alle partijen (win-winoplossing).

Onderhandelen

Een belangrijk onderdeel van de probleemoplossende mediation is het faciliteren van een onderhandeling. Op het moment dat partijen elkaars belangen kennen en begrip hebben getoond voor die belangen, is het mogelijk om op basis van die belangen te onderhandelen. Deze onderhandeling verloopt volgens de zogenaamde Harvard-methode. Dit houdt in dat er gezocht wordt naar gemeenschappelijke of verenigbare belangen; als die er zijn, wordt vrijelijk gebrainstormd over mogelijke oplossingen (opties) die deze belangen optimaal dienen. Uiteindelijk blijft er één oplossing (die heel goed een combinatie van opties kan zijn) over die vaak beter is dan de oplossing die partijen voor de onderhandeling als ideaal beschouwden. Er wordt wel gezegd dat een onderhandeling op deze basis 'de koek vergroot', want door de concentratie op belangen blijkt het mogelijk meer te verdelen dan er ogenschijnlijk in de pot zat.

Communicatieherstel

Een voorwaarde om tot deze vorm van onderhandelen te komen is dat partijen bereid zijn tot het voeren van een open dialoog met respect voor elkaars standpunten en belangen en met de bereidheid de eigen positie op te geven of te herzien. Mediators die werken vanuit de probleemoplossende oriëntatie op mediation zullen er dan ook naar streven de communicatie tussen partijen te normaliseren. Dit gebeurt bijvoorbeeld door zelf als mediator het goede voorbeeld te geven (actief luisteren, correcte bejegening, etc.), door de regie over het gesprek strak in handen te houden (beurten verdelen, toezien op respectvol taalgebruik) en door toepassing van een aantal specifieke mediationtechnieken.

Onderhandelingsresultaat

Het resultaat van de onderhandeling wordt door de mediator vastgelegd in de vaststellingsovereenkomst. Deze overeenkomst wordt door de partijen ondertekend. Vanuit met name de transformatieve mediation is kritiek geuit op het feit dat mediators die vanuit de probleemoplossende benadering werken, sterk gericht zijn op het maken van afspraken. Daardoor zouden ze sturend zijn en niet altijd voldoende gebruikmaken van het vermogen van partijen zelf de richting van het gesprek te bepalen.