Mediation

Echtscheiding

Het bekendste toepassingsgebied van mediation is ongetwijfeld scheidingsbemiddeling. We gaan een relatie aan met iemand, we gaan samenwonen of trouwen en er kan een moment komen dat jij en/of je partner de relatie wil beëindigen. Nog niet zo lang geleden ging je dan naar een advocaat die je belangen behartigde. Je partner ging naar een andere advocaat en de strijd kon beginnen... Zolang het over de verdeling van de inboedel gaat, kun je je wellicht nog voorstellen dat een zakelijk belangenbehartiger van waarde kan zijn, maar op het moment dat het bijvoorbeeld gaat om de vraag wie de kinderen wanneer mag zien, komen er onmiddellijk relationele thema's om de hoek kijken en gaat het in de onderhandelingen al snel om meer dan een zakelijke afhandeling.

Relatiebeëindiging en relatieherstel

Tegenwoordig is het bij relatiebeëindiging gebruikelijker om een mediator in de arm te nemen dan een advocaat. De kern van het vak van mediator is om de betrokkenen in staat te stellen een goed gesprek met elkaar te voeren waarin allerhande thema's aan de orde kunnen komen en waarin ze zelf besluiten kunnen nemen over de manier waarop ze dingen geregeld willen hebben. De afspraken die ze maken, worden meestal vastgelegd in een aantal documenten: een (echtscheidings)convenant en een ouderschapsplan (dat vaak deel uitmaakt van het convenant). Goede afspraken maken en zaken regelen is natuurlijk belangrijk als je besluit uit elkaar te gaan. In onze visie kan mediation echter meer zijn dan alleen het begeleiden van mensen bij het maken van die afspraken. Mediation gaat ook over relatieherstel en, ook al lijkt dat bij een scheiding paradoxaal, het herstellen of opnieuw opbouwen van een relatie kan wel degelijk aan de orde zijn. Als er kinderen zijn, hebben de relatieproblemen vaak ook de ouderrelatie aangetast. Mediation kan ertoe bijdragen dat die relatie weer wordt opgebouwd. Het komt ook voor dat mensen uit elkaar willen of afstand van elkaar willen nemen, maar dat ze wel een andersoortige relatie willen opbouwen. Een relatie als vrienden, als mensen die in een goede sfeer op een gezamenlijk verleden kunnen terugkijken, etc. Met andere woorden: scheiden is het verbreken van één relatie (nl. de partnerrelatie), maar dat wil niet zeggen dat andere relaties daarmee ook verbroken worden (bijv. de ouderrelatie).

Deskundigheid

Veel mediators die zich bezighouden met echtscheidingsbemiddeling laten zich voorstaan op inhoudelijke kennis van aspecten die met de scheiding verband houden: hypotheekkwesties, pensioenen, fiscale kwesties en juridische aangelegenheden. Je zou je echter kunnen afvragen of het juist die kennis is die ervoor zorgt dat mensen een mediator inschakelen. Als je een uitstekende relatie met je partner hebt en je hebt vragen op het gebied van pensioenen of hypotheken, schakel je geen mediator in maar een financieel adviseur. Heb je vragen op juridisch gebied, dan stap je naar een jurist. Een mediator schakel je in als er spanningen zijn tussen jou en de ander, als het gesprek niet loopt of als een gesprek dingen alleen maar erger maakt in plaats van beter. Wij vinden dat een mediator zich erop toe moet leggen een goed gesprek mogelijk te maken en als dat gesprek leidt tot vragen op financieel of juridisch gebied, zou een mediator zich niet moeten laten verleiden de rol van deskundige op dat gebied te spelen (zelfs als de mediator werkelijk kennis van zaken op die gebieden heeft, ontstaat er gemakkelijk een rolverwarring voor partijen). In onze mediationpraktijk Alter kiezen er liever voor de betrokkenen in contact te brengen met financieel en/of juridisch deskundigen uit ons eigen netwerk of hen zelf iemand uit hun eigen netwerk te laten benaderen.

Verschillende mediationbenaderingen

Juist omdat het in een scheidingsbemiddeling gaat om zowel zakelijke thema's (inboedel, financiën, etc.) als om relationele thema's (bijv. ouderschap) is een mix van benaderingen in de praktijk heel verstandig. Wij vinden de narratieve mediation en de transformatieve mediation heel effectief bij het bespreken van relationele thema's, bij de onderhandeling over zakelijke onderwerpen kiezen we liever voor de probleemoplossende mediation.